Women Government Scheme: आजच्या काळात गरोदरपणा ही फक्त शारीरिक अवस्था नसून त्या काळात महिलांना लागणारा मानसिक, आर्थिक आणि आरोग्याचा आधार हा कुटुंबाइतकाच सरकारी यंत्रणांकडूनही मिळायला हवा. अनेक वेळा ग्रामीण भागात तरुण आई आर्थिक तंगीमुळे योग्य तपासण्या करून घेत नाही, पोषणअभावी अंगात शक्ती राहत नाही आणि प्रसूतीवेळी अडचणी निर्माण होतात. हे चित्र बदलण्यासाठी केंद्र सरकारने काही वर्षांपूर्वी एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला आणि पीएम मातृत्व वंदना योजना सुरू केली.
ही योजना नेमकी कशासाठी सुरू झाली?
मोदी सरकारने 2014 नंतर देशभरातील महिलांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने मोठे सुधारणा कार्यक्रम राबवले. त्यातीलच एक महत्त्वाकांक्षी योजना म्हणजे PM Matru Vandana Yojana. गरोदर महिलांना प्रसूतीपूर्व आणि प्रसूतीनंतर आर्थिक मदत मिळावी, योग्य पोषण मिळावे, तपासण्या नियमित व्हाव्यात आणि आई–बाळ दोघेही निरोगी राहावेत, हा योजनेचा मूल उद्देश आहे. ग्रामीण भागात अनेकदा महिलांना फक्त आर्थिक अडचणीमुळे लसीकरण किंवा रक्ततपासण्या करता येत नाहीत. हे सर्व लक्षात घेऊन सरकारने थेट पैशांच्या स्वरूपात आधार देण्याची व्यवस्था केली आहे.
एकूण किती मिळतात पैसे?
या योजनेतून पात्र महिलांना एकूण 11,000 रुपये आर्थिक मदत मिळू शकते.
🔹 पहिला प्रसंग (First Pregnancy)
- नोंदणी झाल्यानंतर – पहिला हप्ता
- गर्भावस्थेतील आवश्यक तपासण्यांनंतर – दुसरा हप्ता
- बाळंतपणानंतर लसीकरणावेळी – तिसरा हप्ता (एकूण ₹5,000)
🔹 दुसरा प्रसंग (Second Pregnancy)
- जर मुलगी जन्माला आली तर 6,000 रुपयांची अतिरिक्त मदत
अशाप्रकारे दोन्ही प्रसंगांसह मिळून महिलेला एकूण 11,000 रुपये मिळतात.
योजनेचा फायदा कोणाला मिळतो? (पात्रता)
✔ गरोदर महिला वय 19 वर्षांपेक्षा जास्त असणे आवश्यक
✔ प्रथम प्रसूती अनिवार्य (दुसऱ्या प्रसंगी फक्त मुलगी झाल्यास निधी)
✔ लाभार्थीच्या बँक खात्यात थेट पैसे जमा
✔ कुटुंबाच्या वार्षिक उत्पन्नाची अट नाही
✔ सरकारी मार्गदर्शक सूचनांनुसार आवश्यक तपासण्या पूर्ण करणे बंधनकारक
अर्जासाठी आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड / ओळखपत्र
- रेशन कार्ड
- बँक पासबुक
- गर्भावस्थेचे मेडिकल रिपोर्ट (ANC तपासण्या)
- मोबाईल नंबर
अर्ज कसा करायचा? (Online Process)
सरकारने अर्ज प्रक्रिया अगदी सोपी ठेवली आहे, ज्यामुळे ग्रामीण भागातील महिलांनाही kiosk किंवा संगणक केंद्रातून सहज अर्ज करता येतो.
1️⃣ pmmvy.wcd.gov.in या अधिकृत वेबसाइटवर जा
2️⃣ नवीन नोंदणी (New Registration) पर्याय निवडा
3️⃣ लाभार्थीची सर्व माहिती आणि कागदपत्रे अपलोड करा
4️⃣ तपासण्या झाल्याचे प्रमाणपत्र द्या
5️⃣ मंजुरीनंतर हप्त्याचे पैसे थेट बँक खात्यात जमा होतील
योजनेचा ग्रामीण कुटुंबांना होणारा खरा फायदा
अनेक जिल्ह्यांमध्ये या योजनेमुळे महिलांनी नियमित तपासण्या सुरू केल्या आहेत. घरातला ताण कमी झाला, पोषण मिळाल्यामुळे आईची प्रकृती सुधारली आणि बाळ जन्मताच आवश्यक लसीकरण तत्काळ झाले. अनेक गरोदर महिलांना या 11,000 रुपयांची मदत “आर्थिक ऑक्सिजन” ठरली आहे. Women Government Scheme
भावनिक शेवट — प्रत्येक आई सुरक्षित राहणे हे समाजाचे कर्तव्य
आई ही घराची आधारस्तंभ असते. तिच्या आरोग्याकडे दुर्लक्ष झाले तर संपूर्ण कुटुंब संकटात येते. त्यामुळे ही योजना फक्त आर्थिक मदत नसून, आई-बाळाच्या सुरक्षिततेची खात्री देणारी सरकारची मोठी जबाबदारीची पावले आहेत. ग्रामीण, आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल कुटुंबांना तर ही योजना अनमोल ठरत आहे. प्रत्येक आई सुरक्षित… प्रत्येक बाळ निरोगी… आणि प्रत्येक कुटुंब आनंदी — हाच या योजनेचा खरा हेतू आहे.