Kapus bajar bhav : काल जालना आणि अकोला या प्रमुख बाजारपेठांत कापसाच्या दराने तब्बल ८००० रुपयांचा टप्पा ओलांडला, आणि ग्रामीण भागात दिवसभर शेतकऱ्यांमध्ये एक वेगळीच हलचल जाणवत होती. अंगणात शेणामिश्रीत धूळ उडत असली तरी गावरान माणसे मोबाइलवर बाजारभाव तपासत बसली होत आज ८००० गाठलं रे, “आपल्याकडचा माल तयार झाला आहे का?”, “सरकारी संस्था पण जरा तेजी दाखवतील का? अशा चर्चा सगळीकडे सुरू होत्या. पण आज रविवार. बाजारपेठांना सुट्टी. त्यामुळे त्या साऱ्या उत्सुकतेला आज थोडा ब्रेक मिळाला. जिथे काल तेजीची झुळूक जाणवत होती, तिथे आज गावोगावी शांतता होती. फक्त वरोरा बाजार सुरू होता, आणि तिथेही निवडक व्यवहार झाले. दर मात्र कालच्या जोराच्या तुलनेत थोडा शांत ₹६९०० रुपये सरासरी. ही घसरण फार मोठी नसली तरी कालच्या वाढीनंतर सर्वांच्या मनात एकच प्रश्न: उद्या सोमवारपासून दर राहणार की कोसळणार? Kapus bajar bhav
ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांसाठी रविवारचा दिवस असा असतो, घरातली एखादी छोटी कामे, जनावरांना पाणी, बैलांना गवत; अधूनमधून रेडिओवर हवामान ऐकणे किंवा मोबाइलवर बातमी पाहणे. पण आजचा रविवार मात्र खास. कारण शेतकरी गेल्या दोन महिन्यांपासून दराची वाट बघत होते. खर्च प्रचंड वाढला आहे खतं, मजुरी, औषधं, फवारणी, विजेचे दर, बोंडअळीचा धोका सगळं काही जड. आणि अशात कापूस ६२००–६५०० च्या आसपास अडकून बसला होता. त्यामुळे कालचा अचानक उसळी मारणारा दर म्हणजे जणू पिकलेल्या धानाला पावसाची वेळची सरी. लोकांनी रात्रीपर्यंत चर्चा केल्या ₹८००० टिचून राहिलं तरच शेतकऱ्याचा संसार थोडाफार सावरतो नाहीतर कर्जाचा लेखा असाच वाढत जातो.
आज बाजार बंद असल्याने कुठेही खरी दिशा कळाली नाही. ज्या शेतकऱ्यांनी शनिवारचा दर पाहून रविवारची प्रतीक्षा धरली, ते आज सकाळपासून पुन्हा पुन्हा भाव पाहत होते. पण सगळीकडे “आज सुट्टी” एवढाच संदेश. काही शेतकरी म्हणत होते, “उद्याचा दिवस भारी जाईल, आजची शांतता उद्याची तेजी असू शकते.” तर काही सावध शेतकरी म्हणत होते, अहो, बाजारात किंमत एक दिवस वाढते आणि दुसऱ्या दिवशी दोन पावलं मागे येते; उद्याचा दर सांगता येत नाही. ग्रामीण भागात अशी मनोस्थिती आज दिवसभर दिसली. आजचे सविस्तर बाजारभाव शेतकऱ्यांची खरी चिंता कुठे? वरोरा बाजारात आज कमीतकमी 6750 आणि जास्तीतजास्त 7221, सरासरी 6900 दराने निवडक व्यवहार झाले. परवा जिथे ७२०० ७३०० चालू होते, तिथे हा हलका उतार दिसला.
भद्रावती, समुद्रपूर यांच्यातील कालचे दर ७००० च्या आसपास होते, पण आज बाजार बंद असल्याने दिशा स्पष्ट नाही. जालना आणि अकोला या दोन मोठ्या बाजारांत कालची तेजी खास कमी ते जास्त दर ७७०० ते ८०६० असा रेंज होता. इथूनच राज्यातील दराला टोन मिळतो, त्यामुळे उद्या या दोन बाजारांच्या आवक-दरांवरच संपूर्ण महाराष्ट्राची नजर असेल.
सकाळपासून सोशल मीडियावर, गावातील चौकात, चहाच्या टपऱ्यांवर, शेतातील ओसरीवर याच चर्चांचा माहौल“अरे उद्या परत ८००० येणार असेल तर माल घेऊन जाऊ, किंवा अजून एक दिवस बघू, तेजी राहिली तर मगच विकू.
कापूस म्हणजे शेतकऱ्याच्या घामाचा, मेहनतीचा, आयुष्यभराच्या विश्वसाचा विषय. दर जरा वर-खाली झाला तरी संपूर्ण घरातील वातावरण बदलते. कालचा आनंद अजूनही लोकांच्या चेहऱ्यावर होता, पण आजची शांतता त्यात थोडी काळजी मिसळणारी होती.
शेतकऱ्यांच्या मनातली खरी चिंता – दर टिकतील का?
ज्या पद्धतीने या वर्षी पावसाने दगा दिला, बोंडअळीने कोप केला, रानात उभं पीक अचानक कोमेजलं या सगळ्याला तोंड देऊन तयार झालेला कापूस म्हणजे शेतकऱ्यासाठी सोने. पण ते सोने विकताना भावच मिळाला नाही तर मनातला रेंगाळलेला ताण वाढतो. अनेक शेतकरी म्हणत होते, “एक वेळ निसर्ग बिघडला तरी चालतं, पण बाजार भाव बिघडला की वर्षभराची मेहनत शून्य होते.” त्यामुळे आजची शांतता थोडी जड वाटत होती.
उद्या सोमवार. सगळ्या बाजार समित्या पूर्ण क्षमतेने सुरू होतील. आवक मोठी असेल. दलाल बाजारात पुन्हा सक्रिय होतील. आणि हाच दिवस कापसाच्या या आठवड्याचा टोन सेट करणार आहे. जर उद्या ७८००-८००० च्या आसपासचा दर पुन्हा दिसला तर शेतकऱ्यांचा विश्वास आणखी वाढेल. नाहीतर दर पुन्हा ७२००–७५०० च्या पट्ट्यात गेले तर लोक ‘थोडं थांबूया की’ असं म्हणत पुन्हा घरचा माल रोखून ठेवतील.
बाजारातील तज्ञांचे मत ₹ ८००० टिकणे सोपे नाही
काही अनुभवी व्यापाऱ्यांचे मत आहे की: आवक वाढली की दर खाली येतात. दक्षिण भारतातील आवक वाढू लागली आहे. बाकी जगातील कॉटन मार्केट मध्ये उतार-चढाव सुरू आहेत. मिल मालक अजून मोठ्या खरेदीत उतरलेले नाहीत. पण काही व्यापारी आशावादी देखील “या वर्षी उत्पादन कमी झालं आहे. दर्जेदार कापसाला चांगला दर मिळेल, आणि ८००० हा मानसूननंतरचा सर्वोच्च स्तर आहे. पुढे ८२००–८५०० पण शक्य आहे.” गावोगावी उमटलेली भावना वास्तवातून समजलेला कापूस
गावातील एका शेतकऱ्याने आज सकाळी म्हणलं,
“दादा, ज्या दिवशी माझ्या कापसाला ८००० मिळतील, त्या दिवशी मी उगाचच घरच्या पुढच्या पायरीवर जाऊन बसून सूर्यास्त बघेन. कारण त्या दिवशी वर्षभराची धडपड काही अंशी तरी फळाला येते.” ही भावना फक्त एका शेतकऱ्याची नाही, तर महाराष्ट्रातील लाखो शेतकऱ्यांच्या मनातील आहे. उद्याची बाजारपेठ सर्वांची नजर एका ठिकाणी उद्याच्या सोमवारच्या व्यवहारांवरून पुढील आठवड्याचा संपूर्ण अंदाज येणार आहे: दर टिकणार? की उतरणार? आवक किती वाढणार? कोणते बाजार तेजी दाखवणार? आजचा दिवस शांत गेला, पण उद्याचा दिवस मात्र ‘निर्णायक’ असा शेतकरी समाज अनुभवणार आहे.
(Disclaimer: वरील दिलेली माहिती ही प्रसारमाध्यमांच्या आधारे आहे याबाबत आम्ही कुठलाही दावा करत नाही)
1 thought on “पांढरं सोनं चमकणार! या बाजार समितीमध्ये कापसाला मिळाला ₹8 हजार भाव, नवीन दर पहाच”