Aadhaar verification calling: आपल्याला सर्वांनाच हे माहित आहे—अनोळखी नंबरवरून येणारा कॉल म्हणजे उगाच डोकेदुखी. कोण असेल? खरंच ओळखीचा का? की पुन्हा एखादा फसवणूक करणारा? अनेकांना तर भीतीपोटी महत्त्वाचे कॉलही कट करावे लागतात. पण आता हे सगळं बदलणार आहे. कारण सरकारने अखेर CNAP — Calling Name Presentation ही नवी प्रणाली सुरू केली आहे. आणि यामुळे फोन उचलण्याआधीच कॉलरचं Aadhaar-Verified नाव तुमच्या स्क्रीनवर दिसणार आहे. खरं नाव दिसलं, की लगेच कळणार की कॉल उचलावा की नाही. इतकी मोठी सुरक्षा भारतात पहिल्यांदाच येतेय.
CNAP म्हणजे नेमकं काय?
CNAP म्हणजे कॉल करणाऱ्याच्या नंबरवर नोंदणीकृत आधारवरील नाव थेट तुमच्या स्क्रीनवर दाखवणारी सरकारी प्रणाली. आजवर आपल्याला स्क्रीनवर दिसायचं ते फक्त आपण सेव्ह केलेलं नाव. पण आता आधी सरकारी डेटाबेसमधील खरं Aadhaar नाव, आणि नंतर तुमच्या मोबाईलमधील नाव दिसणार.
उदा.— फोनमध्ये “पप्पा” सेव्ह असेल, पण स्क्रीनवर आधी दिसेल – “Ramesh Pandurang Patil (Aadhaar name)”, आणि त्यानंतरच “पप्पा”. अनोळखी नंबर असेल तर स्क्रीनवर फक्त Aadhaar नावच दिसणार.
देशात CNAP चाचणी तत्त्वावर सुरू
काही राज्यांमध्ये CNAP चा पहिला टप्पा आधीच सुरू करण्यात आला आहे. प्रतिक्रिया उत्तम मिळत आहेत, आणि लवकरच संपूर्ण देशात ही प्रणाली लागू केली जाईल अशी शक्यता आहे.
✔ CNAP मुळे मिळणारे मोठे फायदे
1) फसवणुकीचा खेळ संपणार
बनावट नाव सांगून, बँकेचे अधिकारी असल्याचं सांगून अनेकांना फसवलं जायचं.
आता Aadhaar नाव स्क्रीनवर दिसल्यामुळे फसवणूक करणाऱ्यांचं कामच कठीण होईल.
2) सायबर गुन्हे रोखणे सोपे
कॉलर ओळखली जाईल, नंबर ट्रॅक होईल, आणि तपास जलद होईल.
3) ज्येष्ठ नागरिकांना मोठा दिलासा
ग्रामीण भागातील आणि वृद्ध लोकांना अनोळखी कॉल म्हणजे भीती. आता खरं नाव दिसल्यामुळे ते निश्चिंतपणे कॉल उचलू शकतील.
4) Truecaller सारख्या थर्ड-पार्टी अॅप्सवर अवलंबित्व कमी
कारण आता माहिती थेट सरकारी डेटाबेसमधून येईल — सर्वात विश्वसनीय.
सामान्य लोकांच्या भाषेत सांगायचं तर…
CNAP म्हणजे घराचा दरवाजा उघडण्याआधीच “बाहेर कोण उभं आहे” हे पाहण्यासारखं आहे. विशेषतः ग्रामीण भागात ‘KYC बंद’, ‘ATM ब्लॉक’, ‘लकी ड्रॉ जिंकलात’ असे कॉल करून लोकांना फसवलं जायचं. अशा कॉलना आता थेट आळा बसेल. Aadhaar verification calling
गोपनीयतेचा मुद्दाही चर्चेत
काही जणांना त्यांचं Aadhaar नाव प्रत्येक वेळी दिसणं नको असेल. त्यामुळे सरकार गोपनीयतेसाठी पर्याय देणार का, यावरही चर्चा सुरू आहे. तथापि, सुरक्षा–बाबतीत हा मोठा क्रांतिकारी बदल आहे याबद्दल शंका नाही.
फसवणुकीचे प्रकार वाढतायत… लोक घाबरलेत… अशा वेळी सरकारची CNAP प्रणाली म्हणजे सामान्य माणसाला मिळालेलं सुरक्षिततेचं छत्र! आता फोन उचलताना भीती नाही… कारण कॉल करणाऱ्याचं खरं नाव तुमच्या स्क्रीनवर आधीच दिसणार. दिवसेंदिवस डिजिटल होत चाललेल्या या जगात, CNAP म्हणजे आपल्या सुरक्षेला मिळालेला एक मोठा आधार… खरंच “आधार”च!