Soybean market price : वाशिम जिल्ह्यात गेल्या महिनाभरापासून बिजवाई दर्जाच्या सोयाबीनला जे दर मिळत होते, त्याने शेतकऱ्यांच्या मनात थोडासा उत्साह निर्माण झाला होता. उन्नती ११३५ या वाणाला तब्बल साडेआठ हजारांवर दर गेल्याचं ऐकून अनेक जिल्ह्यांतले शेतकरी दुरून दुरून वाशिमच्या बाजार समितीकडे माल घेऊन येत होते. संध्याकाळपासूनच रस्ते भरून जात, दोन-दोन किलोमीटरपर्यंत ट्रॅक्टर-ट्रॉलींची लाईन लागत, आणि शेतकऱ्यांच्या चेहऱ्यावर “यंदा काहीतरी समाधान मिळेल” असं समाधान दिसत होतं. पण हे सगळं फार काळ टिकत नाही, हे पुन्हा एकदा सिद्ध झालं. फक्त १५ दिवसांच्या आत सोयाबीनचा दर अक्षरशः घसरत घसरत आता सहा हजारांवर आला आणि शेतकऱ्यांचं मन सुन्न झालं. एवढ्या मोठ्या घसरणीने शेतकरी हवालदिल झालेत. घरच्या घरी बसून “अरे कालपर्यंत आठ हजारावर होता, आज सहा हजार… एवढं काय बदललं अचानक?” असा प्रश्न प्रत्येकाच्या तोंडी आहे.
वाशिम बाजार समितीत ज्याप्रकारे पाहता पाहता सोयाबीनची विक्रमी आवक होत होती, ती आता जवळपास निम्म्यावर आली आहे. काही दिवसांपूर्वी ३० हजार क्विंटलची आवक होत होती, तेच आता आठ हजार–नऊ हजार क्विंटलवर टिकून आहे. कारण शेतकरी आता थांबलेत. “जाऊ दे, भाव वाढला तरच न्यायचा” अशी भूमिका घेत गावोगावी माल गोदामात पडून आहे. शेतातील धान्य काढून अंगणात सुकवलेलं, पिशव्यांत भरलेलं, पण पुढे काय करायचं हे ठरवताना शेतकऱ्यांच्या चेहऱ्यावर ताणचं ताण दिसत आहे. कारण दोन हजार रुपयांची घसरण म्हणजे छोटा फरक नाही; क्विंटलमागे एवढी पडझड म्हणजे शेतकऱ्यांच्या हंगामावर थेट आघातच. Soybean market price
हिंगोली, नांदेड, यवतमाळ ते अकोला–बुलढाणा… सर्व जिल्ह्यांतून जे शेतकरी ऊठसूट वाशिमकडे येत होते, ते आता गोंधळलेल्या अवस्थेत आहेत. “कश्यावर विश्वास ठेवायचा? कधी काय होईल सांगता येत नाही…” अशी चर्चा बाजारधर्ती सतत ऐकू येते. काही जण म्हणतात की मोठ्या व्यापाऱ्यांनी माल भरून घेतला आणि आता भाव खाली खेचलाय; काही जण म्हणतात की बाहेरच्या राज्यांतून मागणी कमी झालीये. पण अधिकृत स्तरावर मात्र अजूनही स्पष्ट कारण कुणी सांगत नाही. म्हणून शेतकरी अधिकच संभ्रमात.
शनिवारी तर फक्त आठ हजार-पाचशे क्विंटल आवक झाली. एवढी शांत बाजार समिती वाशिममध्ये क्वचितच दिसते. दर घसरल्यावर लगेच आवक थांबवण्याचा निर्णय बरोबर आहे की नाही, यावरही गावात चर्चा आहे; कारण अनेक शेतकऱ्यांना आर्थिक गरज असल्याने माल थांबवणं शक्यही नाही.
एकंदर वातावरण शेतकऱ्यांचं उदास. हंगाम कष्टाने उभा केला, उन्नती ११३५ सारखा चांगला माल काढला, पण किंमतीचं गणित अचानक बदलल्यामुळे हातात काही उरलं नाही, अशी भावना पसरली आहे. व्यापारी, बाजार समिती, साठेबाजी या सगळ्यांमध्ये शेतकरीच नेहमीप्रमाणे पुन्हा एकदा मार खाताना दिसत आहे. सरकार काहीतरी निर्णय घेईल का, आधारभावात बदल येईल का, पुढे दर वाढतील का—याबाबत शेतकरी आतून आशावादी आहेत, पण अनुभव मात्र सांगतो… “सोयाबीनचा बाजार कधी कोणती कलाटणी घेईल काही सांगता येत नाही.”
Kiti bhav aahe